dn (2)

राकेश काफ्लेको एकल शब्द रचनामा रमेश कडेलको ‘प्रयास’ बजारमा आउदै

अविश अधिकारी, अमेरिका २०७३ असोज १४ । नेपाली भाषी भूटानीहरूले संसारमा कही न्याय पाएका छैनन । उनीहरूलाई देशको राजा बैरी भएर जबरजस्ती देशबाट धपायो । पुर्ख्यौली घर नेपाल पुगेका उनीहरूले त्याँहा पनि वर्षौसम्म शरणार्थीको दर्जा पाए,अपमान झेले र विलयको पर्खाल नाघ्न बाध्य भए । यस्तो दुःखद राजनीति झेलेका भए पनि नेपाली भाषी भूटानीहरूको तन,मन भने सदैव नेपाली नै रह्यो । नेपाली भाषा,साहित्य,संगीत,कला र समाजका क्षेत्रमा देखिएको नेपाली भाषी भूटानीहरूको उपस्थिति उनीहरूको नेपाली पहिचानको स्वर्ण दस्ताका रूपमा सदियौँदेखि दाखेल छ ।

राकेश काफ्लेका एकल शब्दररचनामा रमेश कडेलको एकल एल्बम ‘प्रयास’ ले अमेरिका र डायसपोरामा रहेको नेपाली गीत संगीतको बजार कब्जा गर्दै गरेको अहिलेको बर्तमान पनि भूटानीहरूको नेपाली संगीति फाँटको सफलता,प्रगति र सम्राज्यको एउटा दर्बिलो धरोहर हो । नेपाली भाषी भूटानी युवा गीतकार राकेश काफ्लेका एकल शब्दररचनाहरू अनि नवा उदायमान गायक रमेश कडेलको एकल आवाजमा विभिन्न भावमा संगृहित ूप्रयासू गीत तथा गजलहरूको संगालो एल्वम चाँडै आउने जानकारी प्राप्त भएको छ ।

उक्त संकलनमा एक गजल र पाँच समसामयिक आधुनिक गीतहरू रहेको गीतकार राकेश काफ्लेले बताए । ‘यो सहर मैले छाडेपछि..’ ‘न्यूयोर्क सहरमाू र ‘तिम्रो लजाउने कतथभि बेग्लै’ नामक गीतहरूमा संगीत साधना संगीतकाररगायक सी।डी बिजय अधिकारीले भरेका छन् भने संगीत संयोजन क्रमश किरण कडेल,उदयराज पौडेल र राजू कार्कीले गरेका छन्।ूमुटु फोरी जानेलाईू गीतमा संगीतकार राजु कार्कीले संगीत भरेका छन् भने संगीत संयोजन बिष्णु अधिकारी गरेका छन्।

त्यस्तै ‘डिम्पल गालैमा’ बोलको गीतमा संगीतकार बसन्त सापकोटाले संगीत भरेका छन् भने संगीत संयोजन उदयराज पौडेलले गरेका छन् र ‘हर्रा बोटे साईली’ बोलको गीतमा संगीतकार रमन गायकले संगीत भरेका छन् भने संगीत संयोजन महाराज थापाले गरेका छन्,गीतकार राकेश काफ्लेले बताए ।

सधै युवा प्रतिभाहरूलाई अगाडी ल्याउने क्रममा, यसपल्ट भने युवा सुमधुर स्वारका धनी गायक रमेश कडेललाई यस एल्वम मार्फत अगि बढ़ाउदै छन् गीतकार काफ्ले । काफ्ले भन्छन्,ू बल्न कोसीस वा बली उज्यालो छर्न सक्ने क्षमता भएका दियो बाल्ने मेरो इच्छ र प्रयास सधा रहनेछ, त्यसैको निरन्तरता हो ूप्रयासू एल्वम पनि।ू गीतकार काफ्ले थप्छन्,ू नवा युवा गायक रमेश कडेल एक नक्षत्र भई नेपाली सांगीतिक आकाशमा सधा चम्किने छन्, यो मेरो विश्वास हो।ू यस एल्बमलाई कँडेल परिवारले निजीरूपमा बजारमा ल्याउन लागेको गायक रमेश कँडेलले बताए ।

यही एल्बम प्रकाशन विषयको एक प्रसंगमा भूटानी साहित्यकार पुरानाघरेले भने,ूशरणार्थीका रूपमा तेस्रो देश पुगेका युवाहरूले निजिरूपमा चौतर्फी बिकाश गरिरहेका छन । भूटानीहरूको साहित्य,संगीत र समाज जता पनि माहोल मर्दैछ दिन दिनै तर पनि निजिरूपमा अत्यान्त धेरै प्रतिभाहरू आइरहेका छन । त्यसो भएको हुनाले भविष्यमा डायसपोरामा रहेका भूटानीहरूको साहित्य,संगीत र समाजमा प्रतिनिधि माहोल निर्माण हुने विषयमा म आसावादी छु ।

ू चिराङ भूटानमा देवी र दमन्ता कँडेलका माईला सन्तानका रूपमा २५ वर्ष अगाडि जन्मिएका रमेशले भूटानबाट लखेटिएर नेपालमा पहिलो मृत्यु तगेका सबै नेपाली भाषी भूटानीहरूका पीडा पचाएका छन् । नरम बोलि,अन्तरमुखी स्वभाव,त्यागी विचार र मिलासार चरित्रका उज्जवल प्रतिभाका रूपमा स्थापित हुँदै गरेका कँडेल अहिले अमेरिकाको भर्जिनीया राज्यमा बस्छन र समग्र अमेरिकालाई कर्म थलो बनाउनु निकै लागि परिरहेका देखिन्छन् ।

भवसागर जस्तै ठूलो देश अमेरिकामा थोरै नेपाली भाषीहरू, नगन्य साँगीतिक माहोल, सुशुप्त साँगीतिक भविष्य र दैनिकीका वावजुद पनि केही वर्ष यता निरन्तर चर्चामा रहेका कँडेल २०१५ मा सक्षम समुहको प्रस्तुति ूवर्षा वेस्ट पर्फरमरूमा पहिलो स्थान चुम्न सफल भएका थिए । त्यसो त सन १९८०को दशकमा भूटानको तानाशाही राजतन्त्रले नेपाली मूलका नागरिकका विरूद्धमा अख्तियार गरेको जातिय सफाय नीतिको सिकाएर भएर सन १९८८देखि १९९३ सालसम्म भूटानबाट लखेटिएका नेपाली मूलका भूटानी नागरिकहरूले नेपालका पुर्वी झापा र मोरङका सात शरणार्थी शिबिरहरूमा २० वर्षसम्म घरदेश जाने सपनामा सुनौलो भाग्यको कल्पना संगाल्दा पनि केही सिप नलागेपछि नेपालमा रहेका भूटानी शरणार्थीहरूलाई तेस्रो देश पुनरबास गरार्इएपछि शरणार्थीहरूले विभिन्न पक्षमा चमत्कार नै देखाएको विज्ञहरू बताउँछन ।

कला क्षेत्रमा सानैदेखि मेधावी प्रमाणित युवा राकेश काफ्ले पुनरबास कार्यक्रमपछि बहुप्रतिभावान स्थापित भएका छन त्यसो त क्षमता र विद्वता हुँदा हुँदै पनि शरणार्थी शिविरमा कैद भएका शरणार्थी युवाहरू पुनरबास कार्यक्रमसँगसँगै संसारका विभिन्न कुनामा डायसोरा नामको भूटान लिएर भूगोलभरि उभिइरहेका पाइन्छन । ऋम्ः ःगकष्अ ऋचभबतष्यल ले बजार व्यवस्थापन गरी बजारमा ल्याइएको ूप्रयासूले,गीतकार काफ्लेको एकल शब्दररचना रहेको ूतुलसी मन्जरीूलेझैं,ूप्रयासूले चर्चा बोटुल्छ(बोटुल्दैन त्यो भने हेर्न बाकी नै छ। गीतकार काफ्ले र गायक रमेश कडेललाई हाम्रो पनि अग्रिम शुभकामना।

Leave a Reply