बडा दशैँको टीकाको उत्तम साइत विहान ८ बजेर ४५ मिनेटमा !

बागलुङ, २०७३ असोज २५ । नेपालीहरुको महान पर्व विजया दशमी मान्यजनबाट दुर्गा भवानीको प्रसादस्वरुप टीका, जमरा थापी मनाइँदै छ । विजया दशमीको टीका लगाउने साईत आज असोज २५ गते मंगलबार विहान ८ बजेर ४५ मिनेट जाँदा उत्तम रहेको ज्योतिषीहरुको ठहर छ ।

नेपाल पञ्चांग निर्णायक समितिका अध्यक्ष प्रा.डा. रामचन्द्र गौतमले मंगलबार बिहान ८ बजेर २५ मिनेट जाँदा दुर्गा बिसर्जन गर्ने साइत रहेको बताएका छन् ।

अध्यक्ष गौतमले आम सर्वसाधारणले टीकाको साइत हेर्नु नपर्ने बताएका छन् । अध्यक्ष गौतमका अनुसार टीका थाप्ने व्यक्ति पश्चिम दिशामा र टीका लगाइदिने व्यक्ति पूर्व दिशामा फर्केर टीका लगाइदिँदा उत्तम हुन्छ ।

असत्यमाथि सत्य र आसुरीशक्तिमाथि दैवी शक्तिको विजयको प्रतीकका रुपमा मनाइने विजयादशमी बडा दसैँकै सबैभन्दा महत्वपूर्ण दिन हो ।

त्रेता युगमा आजैका दिन भगवान् रामले असत्यको प्रतीकको रुप लिएका रावणमाथि विजय प्राप्त गरेकाले त्यही समयदेखि विजयादशमी मनाउन सुरु गरिएको धार्मिक विश्वास छ ।

बागलुङ कालिका भगवती मन्दिरमा आज बिहानै देखी विजया दशमीको टीका लगाउनेहरुको भीड लाग्छ ।

आदर्श सञ्चार सहकारी बागलुङ को दुव्र्यसन विरुद्ध अभियान !

बागलुङ, २०७३ असोज २५ । युवा पिढीलाई लागु पदार्थको सेवनबाट टाढै राख्ने उदेश्यका साथ बागलुङको एक सहकारीले आमाहरुलाई दुव्र्यसन सम्बन्धी सचेतना अभियान सञ्चालन गर्ने भएको छ । एउटी आमाले पाएको शिक्षा सम्पूर्ण परिवारका लागि प्रभावकारी र उपयोगी हुने भएकाले दुव्र्यसन विरुद्ध आमाहरु नामक अभियान सञ्चालन गर्न लागिएको संस्थाले जनाएको छ ।

सूचना र सञ्चारलाई पहिलो प्राथमिकतामा राखेर अन्य सामाजिक कार्यमा समेत सक्रिय रहदै आइरहेको आदर्श सञ्चार सहकारी संस्था लिमिटेड बागलुङले दुव्र्यसन रोक्नका लागि सचेतनामुलक कार्यक्रम सञ्चालन गर्ने जनाएको छ ।
सहकारी समाज रुपान्तरणको एउटा अभिन्न अंग हो, समाजका हरेक व्यक्ति सदस्य हुने भएकाले सबै सहकारीहरुले मानवीय सेवाका काम गरेर सामाजिक रुपान्तरणको अभियानमा लाग्न राष्ट्रिय सहकारी संघका अध्यक्ष केशव बडालले आव्हान गरेका छन् ।

संस्थाको हालै सम्पन्न दशौ वार्षिक साधारणसभाले आगामी कात्तिकदेखि असारसम्म बागलुङ सदरमुकाम लगायत लागु औषधको कारोबार तथा प्रयोग हुने ठाउँलाई केन्द्रीत गरी २० वटा सचेतनामुलक कार्यक्रम सञ्चालन गर्ने निर्णय गरेको छ ।
सहकारी अव केवल आर्थिक क्षेत्रमा मात्रै केन्द्रीत नभई समाजमा हुने विभिन्न गलत प्रचलन तथा प्रवृतिको अन्त्यका लागि क्रियाशिल हुनु पर्ने उनको भनाइ छ ।

पहिलो चरणमा सचेतनामुलक कार्यक्रम सञ्चालन गर्ने र उक्त कार्यक्रममा बढी भन्दा बढी आमाहरुलाई सहभागी गराउने लक्ष्य रहेको संस्थाका अध्यक्ष अम्मरबहादुर थापाले जानकारी दिए ।

आमाहरु छोराछोरीसंग धेरै समय संगै हुने भएकाले उनीहरुलाई लागु औषध प्रयोग सम्बन्धी सचेतना दिने, लागु औषध प्रयोगकर्ताहरुको अवस्थाका बारेमा जानकारी गराई युवा युवतीहरुलाई कुलतबाट टाढा राख्ने लक्ष्य संस्थाले राखेको छ ।

अभियान सञ्चालनका लागि जिल्ला प्रहरी कार्यालय बागलुङ लगायत सरोकारवालाहरुसंग समन्वय गरिने संस्थाका सम्पादक रामबहादुर जिसीले बताए ।

परिवारको रेखदेख गर्ने विषयमा आमाहरु धेरै सचेत हुने तर छोरी छोरीको माया ममताका कारण उनीहरु कुलतमा लागेको बारेमा अनभिज्ञ रहने भएकाले उनीहरुलाई शिक्षाको आवश्यकता छ भन्ने निष्कर्षका साथ दुव्र्यसन विरुद्ध आमाहरु अभियान शुरु गर्न लागिएको जिसीको भनाइ छ ।

लागु औषधको कुलतमा फसेका २५ भन्दा बढी व्यक्तिलाई यो वर्ष प्रहरीले नियन्त्रणमा लिएर सम्झाई बुझाई घर पठाएको छ । कुलतमा फसेका युवाहरुलाई यसबाट हुन सक्ने हानी नोक्सानीका बारेमा जानकारी दिएर सुध्रने अवसर दिइएको जिल्ला प्रहरी कार्यालय बागलुङले जनाएको छ ।
छोरा छोरी दुव्र्यसनमा लागेको जानकारी पाएपछि बागलुङ लगायत विभिन्न ठाउँमा रहेको सुधार केन्द्रमा लैजाने अभिभावकहरु पनि छन्, विभिन्न ठाउँमा लैजाने भएकाले यकिन तथ्यांक पाउन गाह्रो हुने सरोकारवालाहरु बताउँछन् ।

रामरेखामा एक युवक र एक बृद्ध मृत भेट्टिए !

तजबिज खबर, बागलुङ २०७३ असोज २४ । बागलुङ नगरपालिका १ रामरेखाकोे अलग अलग स्थानमा एक युवक र अर्का एक बृद्धको शव फेला परेको प्रहरीले जनाएको छ ।

आईतवार विहान रामरेखा कुरीको फुलवारी नेरको नालीमा अड्किएको अवस्थामा मृत भेटिएका युवक बानपा- १ रामरेखा कालिका भगवती मन्दिर प्रवेशव्दार अगाडी फुलप्रसाद विक्री गर्ने श्रीमती देवी खत्रीको छोरा भएको खुल्न आएको छ भने अर्का मृतक गोविन्द जोगी (भारत) कालिका भगवती मन्दिर आसपासमा बस्दै आएको स्थानीयले बताएका छन् ।

अन्दाजी ७५ वर्ष उमेरका बृद्ध जोगी गोविन्द दश बाह्र वर्ष देखी यहाँ बस्दै आएका थिए र कहिले पर्वत, कहिले म्याग्दी र अधिक समय कालिका भगवती मन्दिरमा बसेर भीक्षाटन गर्दै आएका थिए ।

नाली माथी राखिएको स्ल्याबका मुनी रडले बेरिएको अवस्थामा फेला परेका दिपकको मृत्य स्वाभाविक नभएको स्थानीयको भनाई रहेको छ ।

घटना बारेमा आवश्यक अनुसन्धान भइरहेको जिल्ला प्रहरी कार्यालय बागलुङका प्रहरी उपरीक्षक (एसपी) चक्रबहादुर सिहंले बताएका छन् ।

अहिलै नै मृत्यु या हत्या केही भन्न नसकिने बताउदै एसपी सिहंले पोष्टमार्टम र भिसेरा रिपोर्ट आएपछी थप भन्न सकिने पनि बताए ।

दशैं ह्याङओभर !

यो बर्ष पनि
हाँसो ओसारेर कुदेन
दशैं एक्सप्रेस
आमाको अनुहारको राजमार्गमा ।
सुदूर लाहूर !
मनभरी न्याउली रुन्छन
रुन्छन प्रतीक्षालयहरु गाउँभरी,
दशैंको हर्न बजेन गामतिर
छुट्टी नमिल्ने शहरमा
ड्युटी लगाईरह्यो लाहूरे !
बर्षेनी
दशैं ह्याङओभर ।
सीमाका काँडेतार कटेपछि
वरै कुरी बस्नुपर्छ
इच्छाहरु,
कान्छीका बैशालु दिनहरु,
त्रसित एकजोर कानहरु
तर पनि उसै नफर्कन सक्छ दशैं
यहाँबाट शुरु हुन्छ
जीन्दगीको “वन वे” ।
खैर, सपना फुल्न सक्लान एकदिन
के काँडा झैं विझाउनु पर्छ
दशैं, हरदिन ?
नढलेसम्म पहाड जस्ता पैसाका सीमाहरु
कैद भैरहन सक्छन शुभकामनाहरु
तर पनि राखँु औपचारिकताहरु ?
बर्षेनी
दशैं ह्याङओभर !
कुरीबस्छ अर्को वर्षलाई
शुभकामना ओसार पसारलाई ।
मान्छे !
अल्झि बस्छ कहाँ ?

—दीपेन्द्र के.सी.
बागलुङः हाल बेल्जियम ।

आज भोलि हुलाकको नाम नै सुन्न छोडियो …

गुमानसिँह भण्डारी, गल्कोट २०७३ असोज २३ । केही वर्ष अघिसम्म टाढा रहेका परिवारका सदस्य, नातेदार, आफन्त र साथीहरुको हालखबर थाहा पाउन हुलाकबाट चिठीपत्र आदानप्रदान गरिन्थ्यो । प्रत्युत्तर पाउँन हप्तौं र महिनौं कुर्नु पथ्र्यो । तर अहिले इमेल–इन्टरेनट चलाए पुग्छ । धेरैको हातहातमा मोबाइल, घरघरमा इन्टरनेट र गाउँगाउँमा टेलिफोन सुविधा पुगेपछि कुनै समय एउटै मात्र विकल्पको रुपमा रहेको हुलाक सेवालाई भने सबैले लगभग बिर्सिसकेका छन् । भन्छन, केहि वर्ष यता हुलाकको नाम नै सुन्न छोडियो …!

पहिले धनादेश (बैंकिङ)को कारोबर समेत हुलाकबाट हुने हुलाक कार्यालयहरु यतिबेला कामविहीन अवस्थामा पुगेका छन् । चिठ्ठी-पत्र, पत्र-पत्रिका, रजिष्टरी-पत्र लगायत पुलिन्दाका पोकाहरु बोकेर घरघरमा पुग्ने हल्काराहरु अहिले बिरलै देख्न पाईन्छ । बागलुङ बजारको उद्यान सामुन्नेको चोकमा रहेको जिल्ला हुलाक कार्यालय भवनको भूर्इँतला सबै भाडामा लगाईएको छ भने माथिल्लो तला सुनसान देखिन्छ । गाउँगाउँमा रहेका ईलाका हुलाक कार्यालयहरु पनि सुनसान अवस्थामा रहेका छन् । सेवाग्राहीहरुको अभावमा त्यसैत सुनसान बनेको हुलाक त्यस्मा पनि इलाका हुलाकहरुमा आउने (निकासा भएको) रकम जिल्लाबाट रोकिएपछी काम-माम सबैबाट कर्मचारीहरु पीडित बनेको चर्चा सार्वजनिक भएको छ ।

हुलाकबाट सेवा लिने सेवाग्राहीहरुको संख्यामा उल्लेख्य कमी आएको ईलाका हुलाक कार्यालय गल्कोट हरिचौरका प्रमुख सन्तोष थापाले बताए । कार्यालयका अनुसार चिठ्ठीपत्रको आदानप्रदान गर्ने क्रम ५/६ वर्षयता खस्केको छ, व्यक्तिगत काममा चिठीपत्रको प्रयोग हुन छाडेको छ, सरकारी र संस्थागत काम तथा पत्रिका पुर्याउनको लागि मात्र हुलाकको प्रयोग सिमित भएको थापाको भनाई छ ।

हुलाकमा चिठीपत्र आउन छोडेपनि कर्मचारीको काम भने रोकिएको छैन भन्छन थापा । ईकाला हुलाक कार्यालयमा आउने रकम जिल्लामा रोकिएको भन्दै सेवा प्रवाहमा केहि समस्या देखिएको उनको गुनासो छ ।

ब्यक्तिगत प्रयोजनका चिठिपत्र पठाउन छोडे पनि बिद्यालयका चिठिपत्र भने हुलाकबाटै पठाउने गरेको दिपज्योति आधारभुत बिद्यालयकी प्रध्यानाध्यापिका शारदादेवी शर्माले बताईन् ।

सन्देश छिटो पुयाउने फोन, इमेल, इन्टरनेटको बढ्दो प्रयोगले गर्दा चिठ्ठीपत्र आदान–प्रदानका लागि खोलिएका हुलाक कार्यालय सरकारी कार्यालयका औपचारिक पत्राचारमा सीमित बनेका छन् ।

आज महाष्टमी, कालिका भगवती मन्दिरमा सबेरै देखी श्रद्धालुको भीड !

तजबिज खबर, बागलुङ २०७३ असोज २३ । नेपालीहरुको महान पर्व विजया दशमीको पावन अवसरमा नवदुर्गा भवानीको पूजाआजा भैरहेको छ । हिँजो फुलपाती देखी सरकारी कार्यालयहरुमा सार्वजनिक विदा भएको छ । मुलुकभर हर्षोल्लासपूर्वक विजया दशमी पर्व मनाईदै छ । विभिन्न कारणले घर बाहिर रहेका परिवारका सदस्यहरु आआफना घरमा फर्कने सिलसिला जारी छ । दशैँमा बाबुआमा तथा मान्यजनको आशीर्वाद (टीका) थाप्न स्वदेश र विदेशमा रहेका परिवारका सदस्यहरु जम्मा भै उत्सवको रुपमा मनाउने दशैँ पर्व नेपालीहरुका लागि महत्वपूर्ण रहेको छ ।

नवरात्रिको सातौं दिनलाई फूलपाती, आठौं दिनलाई महाअष्टमी, नवौं दिनलाई महानवमी एवं दसौँ दिनलाई विजया दशमी भनिन्छ र यी दिनहरूको महत्व अधिक रहेको पाइन्छ। विजया दशमीको सप्तमी तिथी फुलपाती हिँजो शनिवार धुमधामसंग भित्राईएको छ ।

बागलुङकी प्रशिद्ध कालिका भगवती मन्दिरमा नवरात्रिको प्रथम दिन घटस्थापना देखी नै श्रद्धालुहरुको अपार भीड लागिरहेको छ । हिँजो शनिवार फुलपातीका दिन मन्दिरमा भक्तजनहरुको ठुलो भीड लागेको थियो भने आज महाष्टमी, विहान सवेरै देखी दर्शनार्थी भक्तजनहरु कालिका भगवती मन्दिरमा आउने क्रम सुरु भैसकेको छ ।

नवरात्रिको आठौं दिन आज महाकालीको विशेष पूजा-आजा गरिन्छ। देवीभागवत अनुसार प्राचीन कालमा दक्षप्रजापतिको यज्ञ नाश गर्ने ज्यादै शक्तिशाली महाकालीको अष्टमीका दिन उत्पन्न भएको मान्यतका साथ पूजा गर्ने गरिन्छ । देशका विभिन्न दुर्गा भगवती मन्दिरहरूमा बोका तथा रांगा बलि चढाउने प्रचलन रहे जस्तै बागलुङ कालिका भगवती मन्दिरमा बलि दिईने प्रचलन रहेको छ । नेपालमा सर्वाधिक बलि चढाईने शक्तिपीठ मध्य बागलुङकी प्रशिद्ध कालिका भगवती पनि एक हुन् । बडा दशैँको अवसरमा यस मन्दिरमा ठुलो संख्यामा पशु पंक्षीको बलि दिईन्छ ।

बलिको अर्थ त्याग, बलि दिनु अर्थात् त्यागिदिनु हो । काम, क्रोध, लोभ, मोह, मद, मात्सर्य, ईष्र्या, द्वेष, छल, कपट, यी दस प्रकारका विकारहरू छन् । विकारबाट ग्रस्त मानिस कामवासनाले युक्त, क्रोधी, लोभी, मोहग्रस्त, मद र मात्सर्यले चुर भएको हुन्छ । नवदुर्गाका प्रसादले यी अवगुणहरू हटून्, सुख, शान्ति, समृद्धि प्राप्त होस् भन्ने भाव दशैँको हो ।

कामको प्रतीक बोको, क्रोधको प्रतीक राँगो, लोभको प्रतीक भेडो, मद, मात्सर्यको प्रतीक कुखुरो र हाँसलाई मानिन्छ । यी प्रतिनिधि पात्रहरूको प्रवृत्तिस्वरूप मानवमा कामुकता, क्रोधीपन, लोभीपन, मोह र अहङ्कारी दुर्भावना उत्पन्न हुन्छ । त्यस्ता दुर्भावनाहरूलाई नवदुर्गाको मन्दिरमा लगेर चढाउँ अर्थात् त्यागौं भन्ने शास्त्रीय मान्यता रहेको छ।

कालिका भगवती मन्दिर व्यवस्थापन समितिले दिएको जानकारी अनुसार नवदुर्गाको सातौ दिन सम्म दश लाख भन्दा बढी भेटी चढेको छ । हिँजो सप्तमीमा मात्रै रु २ लाख ९० हजार भन्दा बढी भेटी मन्दिरमा चढेको छ भने घटस्थापनाको दिन १ लाख १२ हजार ५ सय ६३ रुपैया चढेको थियो ।

केहि दिन देखी परिरहेको झरीले केहि असुविधा पुराएपनि कालिका भगवती प्रतिको श्रद्धामा श्रद्धालु भक्तजनमा कुनै अन्तर नआएको गुठी व्यवस्थापन समितिका अध्यक्ष राजु खड्काले तजबिजलाई बताए ।

दशैँ पर्वलाई भड्किलो नभै सहज र सरल ढङ्गबाट मनाउन आग्रह !

कोपिला कंडेल, बागलुङ २०७३ असोज २३ ।नेपालीहरुको महान पर्व विजयादशमी ,शुभ दिपावली तथा छटपर्वको अवसरमा नेकपा माओबादी केन्द्र नगर सम्मेलन आयोजक समिति बागलुङले शुभकामना आदानप्रदान तथा चियापान कार्यक्रम सम्पन्न गरेको छ ।

सो अवसरमा बोल्दै नेकपा माओबादी केन्द्रका पोलिट्ब्युरो सदस्य एबं जिल्ला संयोजक चन्द्र बहादुर बुढा सागरले राष्ट्रियता र समाज रुपान्तरणका लागि सबै एक हुनुपर्ने बताए ।

माओबादी केन्द्र नेतृत्वको सरकार समक्ष सम्भावना र चुनौती दुबै रहेको भन्दै माओबादी नेता सागरले संबिधानमा प्राप्त उपलब्धीको रक्षा गर्न सबै जिम्मेवार बन्नुपर्नेमा जोड दिए । उनले दशै पर्वलाई भड्किलो नभै सहज र सरल ढङ्गबाट मनाउनुपर्ने बताए ।

त्यसैगरी नेकपा माओबादी केन्द्रका केन्द्रिय सदस्य अमृत घर्ति आभाष र सांसद केशरी घर्ति मगरले चाडपर्वको नाममा हुने बिकृति र बिसंगतीको अन्त्य गर्दै दशैलाई मेलमिलापको पर्वको रुपमा मनाउनुपर्ने बताएका थिए ।

कार्यक्रममा पुनराबेदन बार ईकाई बागलुङका अध्यक्ष केशवराज पराजुली, नेपाल राष्ट्रिय बुद्धिजिवी संगठनका अध्यक्ष डा. दिन बहादुर थापा, नेवा राष्ट्रिय मुक्तिमोर्चाका अध्यक्ष रतन मलेपति र प्रेस सेन्टर नेपालका केन्द्रिय सदस्य कोपिला कंडेल लगायतले शुभकामना मन्तब्य ब्यक्त गरेका थिए ।

कार्यक्रम नेकपा माओबादी केन्द्र नगर सम्मेलन आयोजक समितिका संयोजक निर्मल कुमार श्रेष्ठको अध्यक्षता, सदस्य चित्र बहादुर सुबेदीको स्वागत मन्तब्य र कुमार बिक्रम क्षेत्रीको संचालनमा सम्पन्न भएको थियो ।

रेडक्रस जस्तो मानवीय संस्थालाई नियन्त्रणमा राख्न खोज्नु गलत !

बागलुङ, २०७३ असोज २३ । पूर्व राज्यमन्त्री रामजीप्रसाद शर्माले पछिल्लो समयमा रेडक्रसलाई विभिन्न बहानामा आफ्नो नियन्त्रणमा राख्ने प्रयास गरेका कारण रेडक्रसको गरिमा घटेको भन्दै उनले मानवीय संवेदनामा काम गर्ने पवित्र संस्थालाई आफु अनुकुल बनाउने प्रयत्न गर्नु गलत भएको बताए ।

नेपाल रेडक्रस सोसाइटी मालिका उपशाखा बालुङको १२ औं वार्षिक साधारणसभा तथा चौथो अधिवेशनको शनिवार उद्घाटन पछि बोल्दै शर्माले यस्तो बताएका हुन् ।

विश्वमा रेडक्रसको जन्म कसरी भयो र यसले मानवीय सेवामा कसरी काम गरीरहेको छ भन्ने ख्याल गर्दै यसको गरिमालाई थप उचाईमा पु¥याउन सबैको सहयोग आवश्यक रहनेमा उनको भनाई थियो ।

कार्यक्रममा मालिका गाविसका पूर्व अध्यक्ष इन्द्रलाल सापकोटा, समाजसेवी कृष्णप्रसाद शर्मा, नेपाल रेडक्रस सोसाइटी बागलुङ शाखाका उप कोषाध्यक्ष जीवननाथ शर्मा, जिल्ला सदस्य तथा निर्वाचन अधिकारी रामबहादुर जिसी, पूर्व जिल्ला सदस्य शिव सापकोटा, यसस्कर सदस्य दुर्गा कुँवर, विशिष्ठ सदस्य सिता शर्मा, नेपाल निजामती कर्मचारी संगठनका केन्द्रीय सदस्य घनश्याम सापकोटा, उपशाखाका तर्फबाट सन्तोष कुँवर, बलराम सापकोटा लगायतले शुभकामना मन्तव्य व्यक्त गरेका थिए ।

कार्यक्रम उपशाखाका कार्यवाहक सभापति गंगाधर सापकोटाको अध्यक्षता, कोषाध्यक्ष बालकृष्ण सापकोटाको सञ्चालन र उपकोषाध्यक्ष रविप्रसाद शर्माको स्वागतमा सम्पन्न भएको थियो ।

साधारणसभाले सचिव लक्ष्मण सापकोटाले प्रस्तुत गरेको प्रगति तथा आर्थिक प्रतिवेदन सर्वसम्मत पारित गरेको छ ।

यसैबीच अधिवेशनबाट नयाँ कार्यसमिति सर्वसम्मत निर्वाचित भएको छ । अधिवेशनबाट सभापतिमा रविप्रसाद शर्मा तथा सदस्यहरुमा कोपिला खरेल सापकोटा, बलराम सापकोटा, देविप्रसाद सापकोटा, रविराज रेग्मी, गोविन्दप्रसाद सापकोटा, रेशम सापकोटा, एक प्रसाद सापकोटा र कमलबहादुर केसी सर्वसम्मत निर्वाचित भएका छन् ।

नव निर्वाचित पदाधिकारी तथा सदस्यहरुलाई निर्वाचन अधिकारी तथा नेपाल रेडक्रस सोसाइटी जिल्ला शाखा बागलुङका सदस्य रामबहादुर जिसीले सपथ ग्रहण गराएका थिए ।

प्रतिवद्धता मन्तव्य व्यक्त गर्दै नवनिर्वाचित अध्यक्ष रविप्रसाद शर्माले आगामी दिनमा उपशाखालाई थप व्यवस्थित ढंगले अगाडि बढाउने बताए ।

दशैंका बेला, नेपाली चेलीहरु रुँदैछन् साउदी अरबको जेलमा !

महेश श्रेष्ठ, साउदी अरब २०७३ असोज २३ । नेपाल फर्केर बालबच्चा र घरपरिवारकासाथ दुःख सुख दशैं मनाउला भन्दै महिनौदेखि नेपाली राजदुतावासको सेल्टरमा रहेका नेपाली चेलीहरु अहिले साउदी अरबको जेलमा रुँदै बस्न बाध्य भएका छन् ।

कुवैतबाट साउदी अरब आइपुगेका र राजदुतावासको शरणमा पुगेका ती चेलीहरुलाई दुतावासले उद्धार गर्न गरेको प्रयास असफल भएपछि उनीहरुको जेलको बास भएको हो । कुवैतमा घरेलु कामदारका रुपमा काम गर्न श्रमस्वीकृति दिलाएर नेपालबाट ल्याईएका र कुवैतमा नेपाली र अरबीयन दलालबाट बेचिएर साउदी अरबमा बधुँवा कामदार सरह बनाईएका उनीहरुको उद्धारका लागि दुतावासले नेपाल सरकारको परराष्ट्र र श्रम तथा रोजगार मन्त्रालय, वैदेशिक रोजगार विभाग र वैदेशिक रोजगार कामदार कल्याण कोष लगायतमा पटकपटक रिर्पोट पठाएर र सहयोगका लागि अनुरोध गरे पनि वेवास्ता गरेका कारण नेपाली चेलीहरु साउदीको जेलमा पुगेका हुन् । कुवैतबाट पर्यटक भिसामा साउदी अरब भित्राइएका उनीहरुलाई गैरकानुनी रुपमा बसोबास गरेको आरोपमा साउदी सरकारले तोकेको जरिवाना तिर्न नसकेपछि जेल बस्नु पर्ने भएको हो । कार्यबाहक राजदुत आनन्द शर्माका अनुसार कुवैतबाट ल्याईएका ती चेलीहरुले १५ हजार रियाल ९४ लाख २७ हजार रुपैयाँ० सम्म गैरकानुनी बसोबास वापतको जरिवान तिर्नु पर्दछ । त्यो जरिवाना मिन्हा गर्न र नेपाल फर्कन एक्जिट भिसा दिलाउन तीन महिना अघिदेखि दुतावासले साउदी सरकारसंग अनुरोध गरेको थियो तर अस्विकृत भएका कारण दुतावासको शेल्टरमा रहेका उनीहरुलाई त्यहाँस्थित डिपोर्टेशन सेन्टर तथा महिला जेलमा पठाईएको हो । अब उनीहरुलाई साउदी सरकारको निर्णय अनुसार जेलबाटै नेपाल पठाउने व्यवस्था हुने छ ।

पीडित चेलीहरुका अनुसार घरेलु कामदारका रुपमा कुवैतका लागि ल्याईएका उनीहरुलाई कुवैती र नेपाली दलालले कुवैतबाटै साउदी अरबको आफन्तकोमा केही दिनका लागि जानुपर्ने भनेर झुक्काई बिक्री गरेर साउदी अरबमा पठाउछन् । साउदी अरबमा बिक्री गरिएका कतिपयलाई मालिकले अन्यत्र घर र स्थानमा काम गर्न लगाएर कमाई खाएर श्रमशोषण पनि गर्ने गर्दछन् । नेपाली राहदानी खोसी बधँुवा कामदार बनाईएका उनीहरुलाई साउदी कुवैत सीमाबाट ६ महिनाको पर्यटक भिसामा साउदी भित्राईन्छ । उनीहरुलाई पुनः कुवैत नफर्काई गैरकानुनी रुपमा घरभित्रै लुकाएर काम गर्न लगाईन्छ र तलब समेत नदिई काममा खटाएर भौतिक तथा मानसिक यातना दिई शाररिक शोषण समेत गरिन्छ । उनीहरुको बसाई अवैध भएका कारण नेपाल समेत फर्कन नदिई वर्षौसम्म काममा लगाईन्छ । यसरी शोषित भएकाहरु विभिन्न उपायले भागेर राजदुवासको शरणमा आउने गर्दछन् । त्यसरी भागेर दुतावासको शरणमा आउनेहरुमा दुई वर्षदेखि १० वर्षबढी साउदी अरबमा काम गरेकाहरु छन् ।

बाध्यताबस साउदी अरबमा गैरकानुनी रुपमा रहेका नेपाली चेलीहरुलाई साउदी सरकारले जरिवाना र जेल सजाय तोक्नु र उनीहरु नै थप पीडित हुनु अन्याय भएको पीडितहरु बताउछन् । यसै सम्बन्धमा कार्यबाहक राजदुत शर्मा भन्छन् “यसअघि हाम्रो अनुरोधलाई स्वीकार गरेर साउदी सरकारले जरिवाना र सजाय माफी दिने गरेको थियो तर यस पटक भने त्यसो गरेन । त्यसकारण हामीले शेल्टरमा रहेका चेलीहरुलाई डिर्पोटेशन सेन्टरमा पठाउन बाध्य भयौ ।”

“साउदी सरकारको यो परिवर्तिनीति घरेलु कामदारका रुपमा नेपाली चेलीहरुलाई साउदी आउन नेपाल सरकारले स्वीकृत दियोस् भन्ने कुटनीति दवाब पनि हुन् सक्छ” राजदुत शर्माको अनुमान छ । साउदी अरबमा महिलाहरुलाई घरेलु कामदारका रुपमा पठाउने व्यवस्थित कानुनी व्यवस्था नगरेसम्म र कुवैतबाट नेपाली महिलाहरुलाई ल्याउन नरोकिएसम्म यो समस्या रहिरहने पनि उनको ठहर छ ।

पछिल्लो जानकारी अनुसार दुतावासबाट पठाईएका ९ र यसअघि नै त्यहाँ रहेका ८ जना समेत १७ जना नेपाली चेलीहरु नेपाल फर्कने प्रतिक्षामा त्यहाँको महिला जेलमा छन् । दशैंमा घरपरिवारका माझमा पुग्ने आसाका साथ दुतावासको सेल्टरमा ९ महिनाअघिदेखि बस्दै आएका ती चेलीहरुको अपेक्षामा अहिले तुषारोपात भएको छ । महिलाजेलमा उनीहरुलाई संचारसेवाबाट समेत सम्पर्कविहीन अवस्थामा राखिएको छ । नेपाली र कुवैती दलालबाट साउदी अरबमा बेचिएर शोषित र पीडित भएका ती निर्दोष चेलीहरुलाई नेपाल सरकारले कुटनैतिक पहल गरेर मुक्त गराउनु पर्ने र उनीहरुलाई त्यो अवस्थामा पुर्याउने दलालहरुलाई कडाकार्वाही गर्नुपर्ने देखिएको छ । त्यसैगरी राजदुतावासले पठाएको प्रतिवेदन र अनुरोधलाई सरकारले गम्भिरतापूर्वक लिनु पर्ने समेत देखिएको छ ।

कार्यबाहक राजदुत शर्माका अनुसार श्रम तथा रोजगार मन्त्रालयले दुतावासको प्रतिवेदन र अनुरोध वेवास्ता गर्नुका साथै दुतावासका लागि अरबियन भाषा अनुवादक, जनसम्पर्क कर्मचारी र चालकका लागि प्राप्त हुँदै गरेको तलब रकम समेत रोक्का गरेर जनशक्तिको अभावमा दुतावासलाई लाचार बनाइएको छ । जस्को कारण पीडित महिलाहरुको हकअधिकारका लागि पर्याप्त कानुनी पहल गर्न समेत समस्या भएको छ ।

पूर्व राजा ज्ञानेन्द्रले शुभकामना सन्देश मार्फत उठाए ६ गम्भीर प्रश्न !

हाम्रो धर्म, संस्कृति र सभ्यता मेटिए हामी पनि मेटिन्छौँ -पूर्व राजा ज्ञानेन्द्र

काठमाडौ २०७३ असोज २२ । पूर्व राजा ज्ञानेन्द्र शाहले विजया दशमीको अवसरमा देशभित्र र बाहिर बसेका सम्पूर्ण नेपालीमा सुखशान्ति, समृद्धि र प्रगतिका लागि हार्दिक मंगलमय शुभकामना व्यक्त गर्दै राष्ट्रिय कार्यसूची र शक्ति सन्तुलन राष्ट्रिय सहमतिको मूल मन्त्र रहेको भन्दै नेपालको अस्तित्व, स्वाभिमान एवं गौरवगाथाको समग्र रक्षाका लागि आमनेपालीलाई एक हुन आह्वान गरेका छन् ।

शुभकामना सन्देशमा राजा ज्ञानेन्द्रले भनेका छन् नेपाल पूर्वीय दर्शनको अध्यात्मिक र जीवन्त संस्कृति धरोहरको केन्द्र हो । हाम्रो धर्म मेटिए हाम्रो संस्कृति मेटिन्छ र हाम्रो संस्कृति मेटिए हाम्रो सभ्यताको मूल नै सुक्छ र हाम्रो संस्कृति र सभ्यता मेटिए हामी पनि मेटिन्छौं उल्लेख गर्दै सन्देशमा राजकीय सत्ता, धर्म, संस्कृति र समाज स्थायी तत्व भएको बताएका छन् ।

बडादसैंको अवसरले हाम्रो रीतिथिति, संस्कृति, धर्म, परम्परा र सभ्यता एवं त्यसको निरन्तरताको मौलिक अस्तित्व सबल पार्ने उल्लेख गर्दै राजा ज्ञानेन्द्रले शुभकामना सन्देशमा देशभित्र र बाहिर बसेका सम्पूर्ण नेपालीमा सुखशान्ति, समृद्धि र प्रगतिका लागि हार्दिक मंगलमय शुभकामनासमेत व्यक्त गरेका छन् ।

बितेको दशकमा अपराध र अपराधीकरणलाई निरुत्साही गरियो या जनताका निम्ति केके गरिए त्यसको समीक्षा गर्न विलम्ब भइसकेको बताउदै शुभकामना सन्देशमा राजा ज्ञानेन्द्रले

बितेका दशकभित्र जनताको दैनिक जीवनमा सकारात्मक परिवर्तन भयो त ? राष्ट्रियता, सार्वभौमिकता, राष्ट्रिय एकता र सामाजिक सद्भाव बलियो भयो त ? भ्रष्टाचार, अनियमितता, ढिलासुस्ती, दण्डहीनता अन्त्य गरी जनमुखी शासन–प्रशासन प्रारम्भ गरियो त ? विकास निर्माण र उद्योग व्यवसाय फस्टाउने वातावरण बनाइयो त ? परिपक्व परराष्ट्रनीति तर्जुमा गरेर देशको स्वाभिमान र स्वार्थरक्षा गरियो त ? घरपरिवार छोडेर पराया भूमिमा पसिना बगाउनुपर्ने बाध्यताबाट नेपाली युवालाई मुक्त गरियो त ? ’ भन्ने गम्भीर प्रश्न गरेका छन् ।

आफ्नो वक्तव्यको अन्त्यमा राजा ज्ञानेन्द्रले नवदुर्गा भवानीले नेपालीमा रहेको स्नेह र सद्भावना सधैं कायम राखी देशका लागि आफ्नो जीवनको प्रत्येक क्षण अर्पण गर्ने प्रेरणा प्रदान गरून् भन्ने कामना गरेका छन् ।

A Complete News Portal